ТАТ РУС ENG LAT
Gabdulla Tukaynıñ danlıklı “Şüräle”sen bügen dönyanıñ unbiş millät balası ukıy ala. Tatar şagıyreneñ älege äsären xäzer garäp balaları da ukıy ala....

G.Tukay Ädäbi muzeena säyäxät 2 zal: Ural’sk


1895-1907 yıllarda Gabdulla Tukay Cayık şähärendä (Qazaxstan) yäşäwçe tuğannarında tärbiälänä.

G. Tuqaynıñ şağir häm jurnalist bularaq citlegüe dä Cayık çorına turı kilä. Ekspozitsiä şağirneñ “Motıyğıya” mädräsäsendä uqığan yılları belän tanıştıra. Mädräsä häm öç yıllıq rus klassında uqu din, dönyawi fännärne, mädäniätne öyränü öçen mömkinleklär tudıra. Rus, törek, ğaräp, farsı, tatar tellären yaxşı belü rus, könbatış Yevropa, şärıq ädäbiätına, dönya mädäniätına işeklär aça.

Türdä G. Tukaynıñ  apası (ätiläre ber äniläre törle) Ğazizägä birgän büläge – ağaç töbe formasında eşlängän fayans şkatulka. Ul anı üzeneñ berençe gonorarına satıp ala.

G. Tuqaynıñ berençe şiğırläre 1905 yılda çığa başlayaçaq “Älğasrel-cädit” (“Yaña ğasır”) jurnalı turındağı reklama broşyurasında basıla. Cayıkta ul, şulay uq, “Kitmibez!”, “Sorıqortlarğa”, “Mujik yoqısı”, “Par at”, “Tuğan ciremä”, “Xörriät xaqında”, “Fatıyma”, “Şüräle” kebek şiğri äsärlären icat itä. Rus häm dönya şiğriäte  äsärlären tatar telenä tärcemä itä.

G. Tukaynıñ şağir bularaq formalaşuında kürenekle tatar mäğrifätçese, yuğarı tärbiäle häm eruditsiäle Motıyğulla Töxvätullinnıñ da öleşe zur. Anıñ ulı Qamil Motıyği Ural’skida “Urales”, “Fiker” gazetaların, “Älğasrel-cädit”, “Uqlar” jurnalların näşer itüçe bularaq tanıla. Anıñ “Urales” tipografiäsendä G. Tukay başta xäref cıyuçı, korrektor, särqatib, soñraq qayber basmalarnıñ möxärrire bulıp eşli. Älege şartlar şağirgä ul waqıttağı çınbarlıqnı kürep añlarğa, här basılğan icek häm şiğri yullarnıñ köçen toyarğa yärdäm itä. Berençe rus revolyutsiäse yıllarında şağir gazetalar bastıruğa bulışqan, teatrğa, актёрларга , şäkertlärgä yärdäm itkän.  


Kommentariy yazarga


*