ТАТ РУС ENG LAT
Gabdulla Tukaynıñ danlıklı “Şüräle”sen bügen dönyanıñ unbiş millät balası ukıy ala. Tatar şagıyreneñ älege äsären xäzer garäp balaları da ukıy ala....

G.Tukay Ädäbi muzeena säyäxät 3 zal: Qazan


1907 yılnıñ 10 oktäberennän Gabdulla Tukay tormışınıñ Qazan çorı başlana. Biredä ul şağir , jurnalist, cämäğät eşleklese bularaq tanıla.

Ekspozitsiädä ayırım urınnı biläp toruçı berniçä eksponat bar. Bolar — G. Tukaynıñ şäxsi tübätäye, ul anı kiep 1908 yılda basılıp çığaçaq kitabı öçen fotoğa töşä; ä kömeştän eşlängän ciñ qaptırmaların şağirebezgä “Añ” jurnalı möxärrire Äxmätgäräy Xäsäni Avstriädän alıp qaytıp büläk itä.

Tağın ber qimmätle miras – G. Tukaynıñ yul kärzine. Ul anı Ural’skidan Qazanğa qaytqanda qulına totıp qayta häm säyäxätläre waqıtında  härwaqıt üze belän alıp yöri.

Qazanda Tukay aldınğı tatar zıyalıları belän tanışa, ädäbi tügäräklärgä yöri. 1910 yılnıñ 15 aprelendä “Şärıq klubında” uqığan “Xalıq icatı” leksiäse şähär yäşlären tañ qaldıra. Ul “Äl-islax” (“Reforma”) gazetasınıñ ädäbiät bülege mödire, “Yäşen”, “Yalt-yolt” satirik jurnallarınıñ cawaplı särqatibe, “Añ” jurnalı häm “Qoyaş” gazetasınıñ xäbärçese wazifaların da başqara.

G. Tukaynıñ berençe kitabı “G. Tukaev şiğırläre” iseme belän 1907 yılnıñ 17 noyäberendä Şäräflär tipografiäsendä basıla. Ä inde 1908 yılnıñ 6 ğinwarında ikençe kitabı näşer itelä.  Şulay itep, 1913 yılğa qadär anıñ barlığı 35 kitabı dönya kürä. Ul häryäktan da sälätle böek şağir bularaq tanıla: ber yaqtan neçkä lirik, ä ikençe yaqtan ütken satirik.

Ğomereneñ älege çorında G. Tukay “Peçän bazarı, yaxud Yaña Kisekbaş”, “Miäubikä”, “Su anası”, “Suıq”, “Käcä belän Sarıq äkiäte” poemaları, “İsemdä qalğannar” poveste, “Xalıq ädäbiätı”, “Milli moñnar” äsärläre, “Tuğan tel”, “Taz”, “Tuğan awıl”, “Közge cillär”, “Kitap” şiğırläre kebek ülemsez äsärlären icat itä. Monda Tukay tänqitçe, tärcemäçe, fiker iäse, fol’klorçı  ğalim, balalar yazuçısı, pedagog bulıp citlegä. Çın xalıq şağire, tatar ädäbi telenä häm realistik ädäbiätına nigez saluçılarnıñ berse bulıp tanıla.


Kommentariy yazarga


*