ТАТ РУС ENG LAT
Gabdulla Tukaynıñ danlıklı “Şüräle”sen bügen dönyanıñ unbiş millät balası ukıy ala. Tatar şagıyreneñ älege äsären xäzer garäp balaları da ukıy ala....

Mostafa Nogman (1912–1976) 


Mostafa Nogman ulı 1912 elnıñ 22 dekabrendä Arça töbägeneñ Kızılyar avılında säudä belän mäşguliyatle keşe gailäsendä tua.
Olug yazuçı, şagıyrlär arasında tauday kalkıp, torgan şäxes — galim häm şagıyr şaktıy katlaulı tormış yulın ütä.
Kazan pedagogiya texnikumın tämamlagannan soñ Tatarstan, Tacikstan mäktäplärendä ukıta, 1935-1937 ellarda Düşämbe şähärendä Xärbi tribunal särkatibe bulıp eşli. 1937-1941 ellarda Düşämbe däülät pedagogiya institutınıñ kiçke bülegendä ukıy. 1941-1945 ellarda Sovet Armiyasendä yustisiya ölkän leytenantı. 1945 elda tugan yagına — Kazanga kayta. Ike elga yakın «Pionerskaya pravda» gazetasınıñ Tatarstanda üz xäbärçese. 1947-1951 ellarda Mäskä&uuuuml;dä Könçıgışnı öyränü institutı studentı. Instituttan farsı häm törek telläre belgeçe bulıp çıga. 1953-1957 ellarda SSSR Fännär akademiyaseneñ Kazan filialı Tel, ädäbiyat häm tarix institutında tatar tele buença aspiranturada ukıy. «X/II-XVIII yözlärdäge rusça-tatarça kulyazma süzleklär» digän temaga dissertasiya yaklıy häm filologiya fännäre kandidatı digän gıylmi däräcä ala.
Mostafa Nogman Kazan däülät universitetınıñ N.Lobaçevskiy isemendäge fänni kitapxanäsendä könçıgış kulyazmaların barlau-tikşerü buença bik küp xezmät kuya. Şul uk vakıtta ul V.I.Ulyanov-Lenin isemendäge universitetta (KDU) farsı häm borıngı törki-tatar telen ukıta.
Şul ellarda anıñ şigri säläte üz köç-kodräten cıya. Bigräk tä cır ölkäsendä. Tatarstan häm Başkortstannıñ küp kenä tanılgan kompozitorları M.Nogman süzlärenä cırlar, romanslar icat itälär, häm alar tiz arada xalkıbıznıñ söygän cırlarına äverelep populyarlaşa. Ä Röstäm Yaxin muzıka yazgan «Küzlärem tik sine ezlilär», «Bödrä tallar», «Kiek kazlar kitä» digän cırları isä ukrain xalkınıñ da yaratkan cırlarına äverelä.
Älbättä, cır ölkäsendä genä uñış kazangan şagıyr genä tügel Mostafa Nogman. Anıñ gacäep talantlı tärcemälärendä şigır söyuçelärebez Nazıym Xikmät, Rudakıy, Xäyyam, zamanıbıznıñ üzbäk, karaim, tacik h.b. şagıyrlärneñ äsärläre belän tanıştılar.
Keşe belän tiz aralaşuçan, matur küñelle häm fizik kıyafäte belän dä eget Mostafa Arça yagınıñ gına tügel, zur ilebez häm xalkıbıznıñ gorurlıgı, onıtılmaslık gacäep ädäbi äsärlär yaraltkan zur şäxes.



Arça töbägeneñ kürenekle şäxesläre:

Gabdennasıyr bine Ibrahim bine Yarmöxämmäd bine Iştirä (1776–1812) >>>
Şihabetdin bine Bahautdin äl Märcani (1818-1889) >>>
Gabdulla Tukay (1886-1913) >>>
Galiäsgar Kamal (1879–1933) >>>
Mäxmüt Galäü (1886–1937) >>>
Gomär Bäşirov (1901-1999) >>>
Möxämmät Mähdiev (1930–1995) >>>
Garif Axunov (1925–2000) >>>
Mostafa Nogman (1912–1976) >>>
Dias Väliev (1938) >>>
Märziya Fäyzullina (1930) >>>

Tukay yagı — Arça! >>>

Kommentariy yazarga


*