ТАТ РУС ENG LAT
Gabdulla Tukaynıñ danlıklı “Şüräle”sen bügen dönyanıñ unbiş millät balası ukıy ala. Tatar şagıyreneñ älege äsären xäzer garäp balaları da ukıy ala....

Tukay tuğan könendä Şiğriät bäyräme uzdı 


26 aprel’ – tatar şağire Gabdulla Tukay tuğan köne – Tatarstanda kürkäm traditsiägä äverelep, Tuğan tel köne bularaq bilgeläp ütelä. 2015 yılda da bu könne Qazanda yıldağıça Tukay häykällärenä çäçäklär kiterdelär häm şähär üzägendä Şiğriät bäyräme uzdı.

Şiğriät bäyräme bik küp qunaqlarnı, tanılğan şağir häm yazuçılar, ğalimnär, mädäniät häm sänğat ähellären, Gabdulla Tukay icatın söygän keşelärne cıydı. Şähärne äle qoyaş nurlarına kümgän, äle köçle cillär isterep, qar-yañğır börteklären bötergän aprel’ hawasınıñ kisken üzgäreşlärenä karamastan, qullarına çäçäk bäylämnäre totqan qazanlılar Tukay yanına aşıqtı.
 
Bu atnada Tatarstanğa eşlekle säfär belän ayaq basqan Dağıstan Respublikası başlığı Ramazan Abdulatipov citäkçelegendäge zur delegatsiä, Törekmänstan parlamentınnan ber törkem wäkillär, Tatarstan Yazuçılar berlege tarafınnan oyıştırılğan Xalıqara törki telle yäş yazuçılar festivalenä çaqırılğan icatçılar da Tukaynıñ tuğan könenä bağışlanğan tantanalarda qatnaşu mömkinlegenä şat ide. Alar Tatarstan Däwlät Sovetı räise Färit Möxämmätşin, TR Prem’yer-ministrı urınbasarı, TR mäğärif häm fän ministrı Engel’ Fättaxov, TR mädäniät ministrı Ayrat Sibağatullin belän berlektä iñ elek Qazannıñ Tukay baqçasındağı şağir häykälenä çäçäklär saldı. Annan soñ Tatar däwlät opera häm balet teatrı yanındağı Tukay häykälenä yul aldı. Biredäge traditsion Şiğriät bäyräme dä häykälgä çäçäklär quyudan başlanıp kitte.  
Uram isä görläp tordı:  tatar kitapları säwdäse yanında Tatarstannıñ törle rayonnarınnan maxsus şuşı bäyrämdä çığış yasarğa dip kilgän fol’klor ansambl’läre häm ğarmunçı ağaylar xalıqnı cırlattı da, biette. Äytergä kiräk, bu könne Qazanda bula almağan keşelär Şiğriät bäyrämen «Tatarstan Yaña ğasır» telekanalınnan turı translyatsiädän qaradı.
 
Bäyräm säxnäsennän respubliqa citäkçelege isemennän tatarstanlılarnı häm başqala qunaqların sälamläp, Tuğan tel köne belän qotlaw süzlären Tatarstan Däwlät Sovetı räise Färit Möxämmätşin citkerde.
 
— İnde distä yıllar bez 26 aprel’ könne böek şağirebez istälegen xörmät itep, Şiğriät bäyrämenä cıyılabız. Bezne qar da, yañğır da qurqıtmıy, çönki Tukayğa mäxäbbätebez çiksez, anıñ icatı, äsärläre bügen dä üzeneñ aktual’legen yuğaltmıy. Tukay tuğan könen Tuğan tel köne itep ütkärü zamança tormışta ayıruça ähämiätle. Tatarstanda bez tatar telen däwlät tele däräcäsenä kütärdek, balalar baqçaları, mäktäplärdä tatar tele uqıtıla. Şulay uq başqa millätlärgä dä üuuml;z ana tellären öyränergä mömkinleklär tudırıla. Äytik, Tatarstan Xalıqlar duslığı yortında eşläwçe Yakşämbe mäktäbendä bügen unsigez telne üzläşterergä bula. Ana tele ul — bezneñ äbi-babalarıbızdan miras bulıp qalğan xäzinä, häm bez anı saqlarğa tieş. Tatar telen belsäk kenä tatar digän millät saqlanıp qalaçaq. Şuña kürä Tukay telen qamil belik häm berdäm bulıyk! — dip teläde Färit Möxämmätşin.


Qazannıñ balalar baqçaları häm mäktäp uquçıları muzıykal’ çığışları belän ürelep barğan bäyrämdä Qazaxstan, Qabardin-Balqar, Çuaşstan, Saxa (Yäqutiä) Respublikaları, Dağıstan xalıqları isemennän dä Tukay tuğan köne uñayınnan cılı süzlär äytelde.
 
— Tatarstan – soñğı yıllarda xalıqnıñ tınıç-imin tormışın tä’min itkän, iqtisadın nığıtqan aldınğı töbäklärdän berse. Min Tatarstan täcribäsen öyräner öçen inde ikençe tapqır Qazanğa kiläm. Bu tırışlıqlarnıñ qaderen belegez dip äytäsem kilä. Tukay icatı belän dä min yaxşı tanış, aq saqallı qart sıman aqıllı fikerlären uqığanda, alarnı 27 yäşlek yeget yazğanına ğacäplänäseñ, soqlanasıñ. Mondıy keşelär xalıqqa päygambär itep cibärelgän, çönki alarnıñ yöräge millätneñ bügengesen, kiläçägen qayğırtıp tipkän. Tatarlarğa berqayçan da üz ana telen häm Tukaynı onıtmawların telim! — dide Dağıstan Respublikası başlığı Ramazan Abdulatipov.
 
Qazaxstan Yazuçılar berlege räise urınbasarı, şağir Ğalim Caylıbay, Qabardin-Balqar Respublikası Yazuçılar berlege räise urınbasarı şağir Abdullah Begiev tamaşaçılar iğtibarına Tukayğa bağışlap yazğan şiğırlären täqdim itsä, Çuaşstannıñ xalıq şağire Yuri Semender Tukaynıñ «Çın wä Yalğan» şiğıren çuaşçağa tärcemädä uqıp kürsätte.  

Mäğlüm bulğança, Tatarstannıñ Gabdulla Tukay isemendäge Däwlät premiäseneñ 2015 yılğı laureatların iğlan itü häm büläkläw tantanası ber kön aldanraq, 25 aprel’dä, Tatar däwlät opera häm balet teatrında ütkärelgän ide. Bıyıl G.Tukay premiäsenä şağirä Klara Bulatova, rässam İrina Kolmogorseva häm opera häm balet teatrında «Altın Urda» baletın säxnäläştergän icat törkeme layık buldı. Laureatlarnı Şiğriät bäyrämendä dä alqışladılar. Ä elegräk yıllarda Gabdulla Tukay premiäsen alğan Tatarstannıñ xalıq şağirläre Rädif Ğataş, Zinnur Mansurov, Razil Väliev, Gäräy Räxim, Renat Xaris (h.b.) tamaşaçılarğa üz şiğırlären büläk itte.

 

Liliä ĞADELŞİNA
Soltan İSXAKOV fotoları, Intertat.ru


Kommentariy yazarga


*