Алтынга каршы
Габдулла Тукай (1907)
И Тәгалә! Җир йөзеннән алчы бу алтынны, ал,
Яндыручы бу мөкаддәс җирне — бу ялкынны ал!
Куш мәләкләргә: җиһаныңны тазартсыннар иде,
Барча алтынны, җыеп, дүзәхкә атсыннар иде.
Сап-сары шәйтаннар анлар шунда янсыннар иде,
Җөмлә гасыйлар үчен шунлардан алсыннар иде.
Бу җиһан Иблис вә шәйтаннар белән калыр тыныч,
Бетсен иде шул сары йөз, — шундадыр зур куркыныч.
Бу халыкны шул бозадыр, шул котырта, аздыра;
Ялтырап, күзләрне чагып, тугъры юлдан яздыра.
Мин тәмам гиздем җиһанны — кайда, кайда йөрмәдем,
Тик шул алтыннан — бәла, шәйтан-фәлән һич күрмәдем.
Һәр тараф, һәр җирдә халкың — шул металлның бәндәсе;
Күрмиләр хакны, чөн алтын һәр хәкыйкать пәрдәсе.
Бу халыкча: зөһед, тәкъва, тугьрылык та, дин дә шул!
Хәзрәти Коръән, Зәбур, Тәүрат та шул, Инҗил дә шул!
Мәләк — фәрештә.
Дүзәх — тәмуг, җәһәннәм.
Җөмлә гасыйлар — барлык гөнаһлы кешеләр.
Чөн — чөнки.
Зөһед — суфилык.
Тәкъва — яхшылык.
(«Алтынга каршы». «3нче дәфтәр»дә (1907) басылган. Текст шуннан алынган.
Зәбур — Даут пәйгамбәргә иңдерелгән китап.
Тәүрат — Муса пәйгамбәргә иңдерелгән китап.
(Чыганак: Әсәрләр: 6 томда/Габдулла Тукай. – Академик басма. 1 т.: шигъри әсәрләр (1904–1908)/ төз., текст., иск. һәм аңл. әзерл. Р.М.Кадыйров, З.Г.Мөхәммәтшин; кереш сүз авт. Н.Ш.Хисамов, З.З.Рәмиев. – Казан: Татар. кит. нәшр., 2011. – 407 б.)).
Перевод стихотворения Габдуллы Тукая «Алтынга каршы» (1907) на русский язык:
Против золота (Перевод Веры Звягинцевой)
Всевышний! Золото с земли, ее жалея, убери!
Сжигающее землю зло, что смерти злее, убери!
Вели ты ангелам своим: пускай с небес они слетят —
От золота очистят мир, швырнут металл презренный в ад!
Всех желтых дьяволов сожги ты вместе с чертом, сатаной.
Всего опасней желтый лик червонца в суете земной.
Народу золото вредит, сбивает с верного пути,
Оно блестит, глаза слепит, дразня, шепча: «Кради и льсти!»
Весь белый свет я исходил, где только в мире не бывал.
А хуже золота беды ни разу в жизни не встречал.
Любой народ — металла раб, душа его слепа, темна.
Как истину он разглядит? Закрыта золотом она.
Святую правду, веру, честь не выше золота все чтут,—
Оно сильнее, чем Коран, Евангелие и Талмуд.
(Источник: Тукай Г. Стихотворения: Пер. с татар. — Л.: Сов. писатель. — 1988. — 432 с.).
