Эш
Габдулла Тукай (1909)
Тынма, эшлә, и сабый! Бел, Тәңредән эшләргә — көн,
Эшләп аргачтын, бирелгәндер тыныч йокларга төн.
Иртә торгач та язарга, дәрсең укырга тотын;
Тынма, эшлә, торма тик, тынсаң тынарсың җомга көн.
Күр, ничек эшли кояш: иртә тора, таң аттыра,
Көнозын күктә йөзә һәм көн буенча яктыра.
Соңра, арган төсле, ул ирнеп кенә тауга бата,
Йоклый рәхәт, ял итә һәм җир йөзен дә йоклата.
Син кояштан үрнәк алсаң, иҗтиһад итсәң һаман,
Күп арасында кояш күк ялтырарсың бер заман!
Иҗтиһад итсәң — тырышсаң.
(«Эш». «Әдәбият»та (1909) басылган. Текст шуннан алынган.
...тынарсың җомга көн. — Мөселманнарда атнаның алтынчы (җыелып намаз укый торган) көне — җомга (ял көне).
(Чыганак: Әсәрләр: 6 томда/Габдулла Тукай. – Академик басма. 2 т.: шигъри әсәрләр (1909-1913)/ төз., текст., иск. һәм аңл. әзерл. З.Р.Шәйхелисламов, Г.А.Хөснетдинова, Э.М.Галимҗанова, З.З.Рәмиев. – Казан: Татар. кит. нәшр., 2011. – 384 б.)).
Перевод стихотворения Габдуллы Тукая «Эш» (1909) на русский язык:
*** («Не жалей, малыш, стараний!..») (Перевод Владимира Ченцова)
Не жалей, малыш, стараний! Для работы создан день,
А устанешь — сон спокойный принесёт ночная тень.
Подымайся утром рано и берись за свой урок,
Срок бывает для работы, для игры бывает срок.
Видишь солнца труд упорный: поднимается с зарёй,
Целый день плывёт по небу, ярко светит день-деньской.
Лишь потом, устав как будто, покидает небосклон,
Отдыхает за горою и земле дарует сон.
Коль в труде примером станет солнце яркое тебе —
Сам, как солнце, засияешь на земле среди людей.
(Источник: Тукай Г. Незабываемое время: Стихотворения для детей, сказки в стихах, автобиографическая повесть/Габдулла Тукай. – Казань: Магариф, 2006. – 207 с.).
Перевод стихотворения Габдуллы Тукая «Эш» (1909) на русский язык:
Габдулла Тукай. Работа (Перевод Венеры Думаевой-Валиевой)
О, дитя! Трудись, работай. Знай, тебе назначил Бог
День прожить в работе, чтобы ночью спать спокойно мог.
Не сиди без дела. Утром начинай писать, читать;
Будешь в пятницу от дела и уроков отдыхать.
Посмотри на солнце: будит зорю ясную с утра,
Целый день по небу ходит, а когда придёт пора,
Опускается устало и идёт за окоём,
Отдыхает там спокойно и земле дарует сон.
Если ты стараться будешь в жизни с солнца брать пример,
То однажды засверкаешь солнцем – многим не в пример.
(Из сборника: Избранное/Габдулла Тукай; Перевод с татарского В.С.Думаевой-Валиевой. — Казань: Магариф, 2008. — 223 с.).