Тукай даирәсе

• 

  Лирон ХӘМИДУЛЛИН. Күләгәдә калган шәхес: Камил Мотыйгый

  Камил Мотыйгый милли азатлык һәм хөррият көннәре килеренә өметләнеп яшәгән татар милләтенең тәүге матбугат карлыгачы булып күз алдына килеп баса. XX гасыр башында аның исеме зыялы татарлар арасында бик тиз тарала.

  Читать полностью
• Л.ФАЗЛУЛЛИНА Язучы-прозаик буларак Газиз Гобәйдуллин

  XX йөз башы иҗтимагый, икътисади үзгәрешләр, социаль тетрәнүләр, мәдәни алгарыш дәвере буларак бәяләнә. Татар халкы уяну, кузгалу чорын кичерә. Беренче рус инкыйлабы кабызган милли азатлык идеалы та...

  Читать полностью
• Р. ШӘЙДУЛЛИНА  Бертуган Хөсәеневләрнең татар мәгърифәте өлкәсендәге эшчәнлекләре (XIX йөз ахыры - XX йөз башы)

  Татар буржуазиясенең XIX йөз ахыры-ХХ йөз башы иҗтимагый-мәдәни үзгәрешләрдәге төп роле ачык билгеле. Мәгариф өлкәсендәге җәдиди реформаларны, милли матбагачылык, татар газета-журналларын булдыруны,...

  Читать полностью
• Э.СӘЛАХОВА Хәйрияче Хәкимовлар

  Татар җәмгыяте XIX йөз ахыры-ХХ йөз башында әлегә кадәр күрелмәгән зур үсеш кичерә. Бу яңарыш, алгарышны һәрбер өлкәдә күрергә мөмкин. Әлбәттә инде, бу күтәрелешнең матди нигезен тәэмин иткән татар...

  Читать полностью
• Лирон ХӘМИДУЛЛИН Тирәннән типкән чишмәләр: Шакир Мөхәммәтъяров

  Галимҗан Ибраһимовның бер әсәр каһарманы, үз чордашлары хакында сөйләгәндә, «без түбәннән күтәрелдек» дигән тирән мәгънәле сүз әйтә. Дөрестән дә, тормышның төбеннән, бик түбәннән күтәрел...

  Читать полностью
• Лирон ХӘМИДУЛЛИН Зөһрә йолдыз — таң йолдызы: Зөһрә Акчурина

  Төрки-татар дөньясының күгендә якты йолдыз булып балкыган хатын-кызлар исемлеге шактый зур. Моңа инану өчен унтугызынчы гасырның икенче яртысына караган мисалларга күз салу да җитә. Әйтик, Түбән Иде...

  Читать полностью
• Лирон ХӘМИДУЛЛИН «Ачык фикерле зат...». Ярулла Вәли

  Без үскәндә авыл картлары: «Дөнья күләсә, бер әйләнә, бер баса»,— дип кабатларга яраталар иде. Чынлап та шулайрак икән ич: кеше тормышта диңгез дулкынында чайкалгандай чайкала &mda...

  Читать полностью
• Лирон ХӘМИДУЛЛИН Милләт хадименең көрәш юллары: Йосыф Акчура

  Йосыф Акчура (1876 — 1935) бик катлаулы шәхес. Яшьли берничә мәртәбә аңа зиндан-төрмәләрдә дә утырырга туры килгән. Шул ук вакытта абруйлы парламентларга депутат булып та сайланган. Мәгәр бер...

  Читать полностью
• Лирон ХӘМИДУЛЛИН Онытылган якын исем: Габделбари Баттал

  Соңгы еллардагы сәяси үзгәрешләр мәдәниятебезне яңадан-яңа исемнәргә баетты. Сиксәненче елларда гына әле иҗатларын түгел, исемнәрен телгә алу да тыелган шәхесләрдән, «явыз милләтче», &la...

  Читать полностью
• Вахит ХАКОВ Ш.Бабич шигърияте - гүзәллек үрнәге

  XX гасыр башы зур үзгәрешләр һәм тел тирәсендә барган көрәшнең иң кызган чоры булды. Халык азатлыгы һәм бәйсезлеге, татар мәдәниятенең үсеше өчен көрәш, киң колачлы революцион күтәрелеш телнең яңач...

  Читать полностью
• Мөхәммәт ГАЛИ Шәриф Камал турында кайбер истә калганнар

  Беренче тапкыр мин Шәриф ага Камалны 1914 нче елда Оренбургта (хәзерге Чкалов шәһәрендә) «Вакыт» газетасы редакциясендә күрдем. Ул вакытта мин «Хөсәения» мәдрәсәсендә укый ид...

  Читать полностью
• Р. ШӘЙМӘРДАНОВ, Ә. ХУҖИӘХМӘТОВ Һади Атласи (1876-1938)

  1907-1909 еллардагы вакыйгалар Россия халыкларының милли мәдәниятләрен үстерүдә яңа мөмкинлекләр ачты. Болар татар халкының рухи мәдәнияте мисалында да яхшы күренә. Аның өчен бу чор үзенчәлекле бер яң...

  Читать полностью
• Р. ШӘЙМӘРДАНОВ, Ә. ХУҖИӘХМӘТОВ Фатыйх Кәрими (1870-1937)

  Фатыйх Кәрими 1870 елда Әлмәт янындагы бер авылда гаять сәләтле, дин әһелләре арасында да аерылып торган кеше гаиләсендә туа. Атасы Гыйльман Кәрим бөек Мәрҗанинең яраткан укучыларының берсе була. Аны...

  Читать полностью
• Р. ШӘЙМӘРДАНОВ, Ә. ХУҖИӘХМӘТОВ Мөхәммәтхан Фазлуллин (1883-1964)

  Мәгарифебез тарихына профессор Мөхәммәтхан Фазлуллин талантлы педагог, тирән эрудицияле лингвист һәм ысулнамәче буларак кереп калган. Мөхәммәтхан Әшрәфҗан улы Фазлуллин 1883 елның 3 декабрендә хәзерге...

  Читать полностью
• Р. ШӘЙМӘРДАНОВ, Ә. ХУҖИӘХМӘТОВ Нургали Нади (1882-1940)

  Мәшһүр педагог Нургали Сибгатулла улы 1882 елның 20 августында Саратов губернасындагы Сөләй авылында дөньяга килә. Башлангыч белемне әти-әнисеннән һәм күрше Карлыган авылы мәктәбендә ала. Шуннан соң...

  Читать полностью