Габдулла Тукай. Фатима и Соловей (Перевод Сергея Обрадовича)
Перевод стихотворения Габдуллы Тукая «Фатыйма белән Сандугач» (1910) на русский язык.
Фатима:
Почему ты не поешь, мой Соловей?
На душе светлей от песенки твоей.
Вдоволь корма в клетке славной у тебя.
Что ж склонил свою головушку, скорбя?
Соловей:
Я в лесу зеленом песни распевал,
Я на воле зори вешние встречал.
Как же петь мне, где же радость у певца,
Там, в лесу, осиротели три птенца?!
И подруга ждет на ветке день-деньской,
Чахнет, сохнет без меня в разлуке злой.
Эта клетка — знаешь истину сама:
Золотою будь, а все ж она тюрьма…
Фатима:
Соловей! Открыла дверцу я тебе,
Ты на воле о моей молись судьбе.
Будь свободен и в зеленый лес лети,
Соловьят своих на воле ты расти!
(Из сборника: Тукай Г. Избранное: Стихи и поэмы/Габдулла Тукай; Сост. Г.М.Хасанова, С.В.Малышев. – Казань: Татар. кн. изд–во, – 2006. – 192 с.).
Оригинал стихотворения на татарском:
Габдулла Тукай. Фатыйма белән Сандугач
Фатыйма:
Ни өчен син сайрамыйсың, Сандугач?
Шат була күңлем минем син сайрагач.
Читлегең әйбәт, яныңда бар ашың.
Ник күңелсез син болай, бөктең башың?
Сандугач:
Аһ, минем сайрар җирем урман иде,
Анда һәртөрле кызык тулган иде.
Мин бу җирдә нигә шатлык күрсәтим?
Анда өч баш кошчыгым калды ятим!
Һәм мине анда тагын дустым көтә,
Сагына ул, саргая ул, ут йота.
Белмисеңме син: читен мәхбүслек ул,
Булса да алтын, һаман да читлек ул.
Фатыйма:
Йә, алайса, мин ишек ачтым сиңа:
Бар, азат бул, кыйл миңа изге дога.
Бар, җаным, инде яшел урманга оч,
Тиз ятим кошчыкларың берлән кавыш!
Мәхбүслек — тоткынлык.
(«Фатыйма белән Сандугач». – «Күңелле сәхифәләр»дә (1910) басылган. Текст шуннан алынган. Шигырь рус шагыйре Н.Г.Цыгановның «Соловушко» («Что ты, соловьюшко...») (1832) әсәреннән файдаланып язылган.
Кыйл миңа изге дога. – Татарларның борынгы ышанулары буенча, имеш, күктә сайраган тургай (шулай ук бүтән кошлар да) изгелек эшләгән кешегә дога (яхшы теләк) укый. Бу урында Тукай шуны истә тота.
(Чыганак: Әсәрләр: 6 томда/Габдулла Тукай. – Академик басма. 2 т.: шигъри әсәрләр (1909–1913)/ төз., текст., иск. һәм аңл. әзерл. З.Р.Шәйхелисламов, Г.А.Хөснетдинова, Э.М.Галимҗанова, З.З.Рәмиев. – Казан: Татар. кит. нәшр., 2011. – 384 б.)).
