Габдулла Тукай. Фатима и Соловей (Перевод Виктора Лунина)
Перевод стихотворения Габдуллы Тукая «Фатыйма белән Сандугач» (1910) на русский язык.
Фатима:
Что ж не слышно твоих песен, Соловей?
На душе от них светлей и веселей.
Вдоволь корма в твоей клетке вижу я.
Что ж опущена головушка твоя?
Соловей:
Ах, я песни распевал в лесу родном.
До чего ж там было чудно всё кругом!
Как счастливым быть, как песни петь мне тут?
Три птенца меня в гнезде родимом ждут.
Ждёт меня моя любимая жена.
От разлуки убивается она.
Даже если золотая клетка, но
Клетка клеткой остаётся всё равно.
Фатима:
Я открыла клетку. Вылети — и ввысь.
На свободе за меня ты помолись.
И не жди. Лети в зелёный лес скорей
К милым деткам, к славной жёнушке своей!
(Источник: Тукай Г. Незабываемое время: Стихотворения для детей, сказки в стихах, автобиографическая повесть/Габдулла Тукай. – Казань: Магариф, 2006. – 207 с.).
Оригинал стихотворения на татарском:
Габдулла Тукай. Фатыйма белән Сандугач
Фатыйма:
Ни өчен син сайрамыйсың, Сандугач?
Шат була күңлем минем син сайрагач.
Читлегең әйбәт, яныңда бар ашың.
Ник күңелсез син болай, бөктең башың?
Сандугач:
Аһ, минем сайрар җирем урман иде,
Анда һәртөрле кызык тулган иде.
Мин бу җирдә нигә шатлык күрсәтим?
Анда өч баш кошчыгым калды ятим!
Һәм мине анда тагын дустым көтә,
Сагына ул, саргая ул, ут йота.
Белмисеңме син: читен мәхбүслек ул,
Булса да алтын, һаман да читлек ул.
Фатыйма:
Йә, алайса, мин ишек ачтым сиңа:
Бар, азат бул, кыйл миңа изге дога.
Бар, җаным, инде яшел урманга оч,
Тиз ятим кошчыкларың берлән кавыш!
Мәхбүслек — тоткынлык.
(«Фатыйма белән Сандугач». – «Күңелле сәхифәләр»дә (1910) басылган. Текст шуннан алынган. Шигырь рус шагыйре Н.Г.Цыгановның «Соловушко» («Что ты, соловьюшко...») (1832) әсәреннән файдаланып язылган.
Кыйл миңа изге дога. – Татарларның борынгы ышанулары буенча, имеш, күктә сайраган тургай (шулай ук бүтән кошлар да) изгелек эшләгән кешегә дога (яхшы теләк) укый. Бу урында Тукай шуны истә тота.
(Чыганак: Әсәрләр: 6 томда/Габдулла Тукай. – Академик басма. 2 т.: шигъри әсәрләр (1909–1913)/ төз., текст., иск. һәм аңл. әзерл. З.Р.Шәйхелисламов, Г.А.Хөснетдинова, Э.М.Галимҗанова, З.З.Рәмиев. – Казан: Татар. кит. нәшр., 2011. – 384 б.)).
