Габдулла Тукай. Казань и Заказанье (Перевод Венеры Думаевой-Валиевой)
Перевод стихотворения Габдуллы Тукая «Казан вә Казан арты» (1912) на русский язык.
Как большой подсвечник встала на горе, Казань, наш град;
А мечеть, часовни, церкви словно свечи в нём горят.
Перед гостем не преминешь красотою щегольнуть,
Каждой волости в уезде ты указываешь путь.
Спас и Чистополь, Тетюши, Чебоксары, Мамадыш,
Чар – под чарами твоими, освещён тобой Малмыж.
Оглянись, Казань, увидишь, как на эти и на те
Светишь волости в округе, а своя лежит во тьме.
«Свет не падает под лампу» – вот когда понятен стал
Смысл пословицы известной, чтобы чёрт её побрал!
(Из сборника: Избранное/Габдулла Тукай; Перевод с татарского В.С.Думаевой-Валиевой. — Казань: Магариф, 2006. — 239 с.).
Оригинал стихотворения на татарском:
Габдулла Тукай. Казан вә Казан арты
И Казан шәһре, торасың тауда зур шәмдәл кеби,
Мәсҗедең, чиркәүләрең, һәр часларың шәмнәр кеби.
Син, үзеңне чорнаган һәрбер өязгә нур чәчеп,
Бик мәһабәтле торасың, барчага юл күрсәтеп.
Нур ала синнән бөтен як: Чистапул, Спас, Тәтеш
Һәм Чабаксарга, Мамадышларга Чар, Малмыж катыш.
Бер борыл да, и Казан, син бу Казан артын кара:
Нур чәчәсең бар өязгә, үз өязең кап-кара.
«Үз төбенә төшми, ди, шәм-лампаның һичбер нуры», —
Шул мәкаль монда дөрест шул, ах, аны җен оргыры!
Час — часовня.
Спас — хәзерге Куйбышев (район) шәһәре.
Чар — хәзерге Йошкар-Ола (элеккеге Царево-Кокшайск).
(«Казан вә Казан арты». – «Җан азыклары»нда (1912) басылган. Текст шуннан алынган.
(Чыганак: Әсәрләр: 6 томда/Габдулла Тукай. – Академик басма. 2 т.: шигъри әсәрләр (1909-1913)/ төз., текст., иск. һәм аңл. әзерл. З.Р.Шәйхелисламов, Г.А.Хөснетдинова, Э.М.Галимҗанова, З.З.Рәмиев. – Казан: Татар. кит. нәшр., 2011. – 384 б.)).
