Габдулла Тукай. Колебания и сомнения (Перевод Анны Ахматовой)
Перевод стихотворения Габдуллы Тукая «Тәрәддөд вә шөбһә» (1909) на русский язык.
Чуть я шорох где заслышу, — страх мне сердце обожжет,
Все мне думается — совесть упрекнуть меня идет.
Ни с утра не вижу дела, ни в вечерней тишине,
С приказаньем что мне делать лишь злой дух идет ко мне.
Что свершил на этом свете? Право, не на что взглянуть!
Только ясно мне, что где-то мимо — настоящий путь.
В песне есть ли толк народу, не пойму я никогда.
Кто? Шайтан иль ангел света с песнями идет сюда?
А профессию поэта, видно, мне дано узнать:
Что ни год — то новый сборник у меня идет в печать.
Все несносно мне, и в сердце ощущаю ада зной.
Лишь когда стихи слагаю, райский страж идет за мной.
Стихотворная страница лучше всех блаженных снов,
Сад она, откуда слышен райской девы нежный зов.
Но когда стихи печатать наступает грозный час,
Я свое поставить имя не желаю напоказ.
Напечатанное видя, недоволен я собой,
Все, что в них несовершенно, вечно злой идет гурьбой.
Иногда я на любое счастие надежды рву,
И тогда звезда восходит, та, что счастьем я зову.
В небесах моих сверкая, исцеляет злой недуг,
Как подруга молодая, словно самый близкий друг.
(Из сборника: Тукай Г. Избранное: Стихи и поэмы/Габдулла Тукай; Сост. Г.М.Хасанова, С.В.Малышев. – Казань: Татар. кн. изд–во, – 2006. – 192 с.).
Оригинал стихотворения на татарском:
Габдулла Тукай. Тәрәддөд вә шөбһә
Бер шытырдауны ишетсәм, аузыма җаным килә;
Уйлыймын: «Шелтә кыйлырга әллә вөҗданым килә?»
Аптырыйм: юк изге эш ятканда да, торганда да;
Эш кушарга каршыма һәр дәмдә шайтаным килә.
Нәрсә күрдем бу җиһанда, ни бетердем? Уйласам:
Алдыма чын эз вә юлдан читкә тайганым килә.
Җырлыймын, ләкин җырымнан файда бармы халкыма?
Бер мәләктән яки шәйтаннанмы илһамым килә?
Раст, бу шагыйрьлек белән мин чынлап ук аурыйм бугай:
Бер-бер атлы рәтләнеп, мәйданга диваным килә.
Мин сизәм: дөнья йөзе дүзәх, җәһәннәмдер миңа;
Бер шигырь язсам гына, җәннәт вә ризваным килә.
Һәр каралткан кәгаземдә санки багъ, бостан була;
Һәр хәрефтән каршыма вилдан вә гыйльманым килә.
Шигъреми яздым, басылды; мин тагын зур кайгыда:
Фикремә юк-бар белән исмемне игъланым килә.
Һич риза булмыйм үземнән язганымнан соңра мин;
Һәр заман күз алдыма кимлек вә ноксаным килә.
Кайвакытлар һәр сәгадәттән өмидемне өзәм,—
Әллә кайдан шунда икъбаль атлы чулпаным килә.
Ялтырый ул күкләремдә, күп өмидләр арттыра:
Күз яшем сөртергә гүя назлы җананым килә.
Тәрәддөд вә шөбһә — икеләнү һәм шикләнү.
Һәр дәмдә — һәр сулуда, һәр мәлдә.
Мәләк — фәрештә.
Диван — шигырьләр җыентыгы.
Дүзәх — тәмуг.
Ризван — җәннәт сакчысы.
Санки — әйтерсең лә, гүя.
Багъ, бостан — бакча.
Ноксан — җитешсезлек, кимчелек.
Икъбал — якты киләчәк.
Жанан — сөекле, сөйгән кыз.
(«Тәрәддөд вә шөбһә». — «Әлислах»ның 1909 елгы 18 февраль (61нче) санында «Г.Тукаев» имзасы белән басылган. «3нче дәфтәр»нең 2нче басмасына (1909), аннары «Әдәбият»ка (1909) кертелгән. «Әлислах»та һәм «3нче дәфтөр»дө икенче юл — «Шикләнәм...», 19нчы юл «Бер заманнар...» дип башлана. Текст «Әдөбият»тан (1909) алынган.
Ризван — Коръәндә искә алынган оҗмах сакчысы.
Вилдан вә гыйльманым — Коръәндә искә алынган оҗмахтагы хезмәтче егетләр.
(Чыганак: Әсәрләр: 6 томда/Габдулла Тукай. – Академик басма. 2 т.: шигъри әсәрләр (1909-1913)/ төз., текст., иск. һәм аңл. әзерл. З.Р.Шәйхелисламов, Г.А.Хөснетдинова, Э.М.Галимҗанова, З.З.Рәмиев. – Казан: Татар. кит. нәшр., 2011. – 384 б.)).