Габдулла Тукай. Враги (Перевод Венеры Думаевой-Валиевой)
Перевод стихотворения Габдуллы Тукая «Дошманнар» (1912) на русский язык.
«Змии» с посвистом шныряют вкруг престола моего,
Извиваясь, подползают, примеряясь на него.
Будто жизнь мою давили мало мрак и нищета,
Нестерпимо свет им видеть даже с краю одного.
Сами… ниже всех оценок, ниже только их глаза,
Словно псы, облают слабость, не увидев ничего.
Опостылела жизнь, зависть их надежды не сулит.
Как умру, смотрите, праха не попрали б моего.
*
Жизнь чужда мне, преходящи все сокровища ее,
Лишь ничтожества цепляться станут страстно за нее.
Принимаю без укора и болезни, и труды,
Не ропщу на огорченья и превратности судьбы.
Сколько выпало на долю, сироте, мне бед, невзгод!
По спине лаская скупо, лишь взрастил меня народ.
(Из сборника: Избранное/Габдулла Тукай; Перевод с татарского В.С.Думаевой-Валиевой. — Казань: Магариф, 2006. — 239 с.).
Оригинал стихотворения на татарском:
Габдулла Тукай. Дошманнар
Күп «җыланнар» сызгырып читтән карыйлар бәхтемә,
Борла-сырла, бәдбәхетләр, үрмәлиләр тәхтемә.
Аз кеби баскан бу золмәт тормышым йортын минем,
Түзмиләр бит бер генә яктан ачылган яктыма!
Үзләре... сүздән түбәннәр, күзләре тездән түбән;
Эт кеби һаулап яманым, күз йомалар яхшыма.
Дөньядан туйдым, өмидем юк, алар күпсенсә дә;
Тик мин үлгәчтән, карагыз, типмәсеннәр нәгъшемә!
*
Зур җаным сөйми җиһанны, чөнки бар дөнья фәна;
Анда тормакка һәвәслек берлә ваклар мөбтәля.
Якты йөз берлән алам каршы авырлык, ауруын;
Чүпкә дә саймыйм йөрәккә кап-кара кан саулуын.
Азмы какканны вә сукканны күтәрдем мин ятим?!
Азрак үстерде сыйпап тик маңлаемнан милләтем.
Золмәт — караңгылык.
Нәгъшемә — табутыма.
Фәна — бетә торган.
Мөбтәля — «мавыгалар» мәгънәсендә.
Саймыйм — санамыйм.
(«Дошманнар». — «Җан азыклары»нда (1912) басылган. Текст шуннан алынган.
(Чыганак: Әсәрләр: 6 томда/Габдулла Тукай. – Академик басма. 2 т.: шигъри әсәрләр (1909-1913)/ төз., текст., иск. һәм аңл. әзерл. З.Р.Шәйхелисламов, Г.А.Хөснетдинова, Э.М.Галимҗанова, З.З.Рәмиев. – Казан: Татар. кит. нәшр., 2011. – 384 б.)).
