1910
-
Халык моңнары
Мөкаддимә Мин — Шүрәле һәм дә татар урманнарында гына була торган «милли Шүрәле» булганга, мин җәй көне урман буена ат ашатырга килгән яшүсмер Гайнетдин вә Сәйфетдиннәрнең дә җы...
Укырга -
Адәмнең биш әгъзасы нишли?
Күз — кеше бәхетенә кырын карый. Колак — кеше серен тыңлый. Борын — кайдан җил исә, шул якны исни. Тел — ялганлый. Кул — кеше хакын җомарлый. ("Адәмнең биш әгъзасы ни...
Укырга -
Чүп–чар
Күмәч кибетендә Асрау кыз: — Абзый, бу сезнең биргән күмәчеңез керосинлы икән, акчамны кире биреңез! Кибетче: — Сезгә тагын ике тиенгә электрическилесе кирәк идемени? Гакыллы хайван...
Укырга -
Сабын ашаганнар
(Хикәя) Казанның карт бер хәзрәтенең тиле-миле генә надан бер мәхдүме урамнан бара икән; шул вакыт бер тәрәзәдән берничә татар яшьләренең җыелышып күмәч белән сыр (эремчек) ашаганнарын күргән. Бу э...
Укырга -
Ике хәзрәт вә извозчик
(Хикәя) Ике хәзрәт фәкыйрь генә бер мужикта эчләре шартлаганчы ашап чыгалар да, икендегә җитешә алмабыз дипме, ни өчендер извозчик ялламакчы булалар. Берсе кычкыра: — Извозчик! Фәлән җиргә...
Укырга -
Гаҗәп талантлар
(Истигъдаде фәүкылгадә) Һади Максудиның(1) — бик матур мәузугъ (тема)лардан бик тозсыз мәкаләләр язарга; Рәшит казыйның(2) — үз-үзен мактарга; Шәһидуллиннең(3) — игълан җыярга; Хә...
Укырга -
«Яшен» мәрхүм
«Яшен» мәрхүм үлем түшәгендә яттыкларында, бәндәләре хазир вә назир* идем. Бичараның актык сулышлары якыная иде. Мин, мөселман булдыгымнан, «Яшен» мәрхүмнең тере заманда динче...
Укырга -
Кеше — хайваннар
Үрдәк — чапан эчендә симергән бай хатыныдыр. Ары да авып, бире дә авып, сатай-матай йөрер. Мәче башлы ябалак — татар суфи вә хафизыдыр. Үзенең ризыгын караңгыда гына табар. Күке — &...
Укырга -
Керешү хотбәсе
Әлхәмде лимән халәкаль-инсанә минәт-таши вәттупрак. Вә зәййәнәһү билбаши вәлборный вәлколак. Вәлләгънәтел лиш шәйтан әлләзи зәййәнәл-болака «Билпьяныл хап»(1). Вә нәууарәл-Печән базарә би...
Укырга -
Акыллы башлар
Бер татар приказчигы: — Тамчы, тамчы тамар да күл булыр, — дип әйтте дә, ди, байның кассасын аз-азлап чиертергә тотынды, ди. Күп тә үтмичә, самавырчы малайлыктан «Печән базары бае&r...
Укырга -
Фәлсәфи сүзләр
«Җәүһәр җирдә ятмый», — дигән булалар, вәхаләнки ул үзе җирдән чыга. «Кешегә баз казысаң, үзең төшәрсең», — дигән булалар, вәхаләнки кабер казучылар көненә икешәр...
Укырга -
«Гыйшык» уты
Аһ, җаным! Яңа алган амрикан кәвеш олтаным! Ул — синең ике данә мәскәүский дуга кеби кәкре кашларың! Ул — кап-кара чәчләреңнең озынлыгы һәм куелыгы! Гүя Сембер заводларында җитешкән чем-к...
Укырга -
Бозау кадәрле зур фәлсәфә
(Яхуд акчасыз игълан) «Гасыр»ымызның белем — «мәгърифәт»кә «юл» ачарга вә башка милләтләрдән «үрнәк» алырга, киләчәктә үземезгә «икъбал&r...
Укырга -
Толстой хакында мәшһүр татарларның фикерләре
Сәгыйть Рәмиев: — Толстой — мин, мин — Толстой. Дөньяга ләгънәт көле чәчәм. Һәм шуның өчен мин — Толстой шикелле, вә Толстой — минем шикелле; дәлил кирәк булса, менә шиг...
Укырга -
Милләткә файда урынына зарар
Хәтеремдә ачык калмаган: «Төхфәтел мөлүк»тә(1) намаз сафлары тәртибе бабында: «Әрриҗале, сөммелмораһикунә, сөммәссыйбьяне, сөммәннисаэ, сөммәл хөнса»*, — дигән бугай. Мо...
Укырга