Abdullah Tukay Şair ve Hatif

Hatif:
Neden şair, geçer her anı ağlayışla bütün zamanının?
Yedi kat gökler ateşli hüzünlerinle dolu senin.
Gökleri aştı, zemine sığmayan derdin;
Nedir bu devasız keder, nedendir bu istila?

Şair:
Zamanın değişmelerine ben her vakit kalkanım;
Gerçekten etrafa lav saçan alevli bir volkanım.
Çekerim ah, din-i mübinin gerilemesine ah ederim,
Başka milletlerin ilerlemesine vah vah ederim.

Hatif:
Nasıl geriler din, bu din ile cihan dolu;
İslam dini hak dindir, elbette haktır, şüphesiz âlâ.

Şair:
Din demekten muradım, bu dinin bütün mensuplarıdır;
Kapandıkça ahali, kapanır dinin her kapısı.
İbaret sandılar dini, şeyhlerden ve boyun eğmekten
Ve kafirlere tenezzül edip, zillet gözyaşları dökmekten.

Hatif:
Sana düşer mi ağlamak, dine hocalar baksın;
Doğru yolun mumunu liderler yaksın.

Şair:
Evet öyle, evet öyle! Fakat sızlıyor içim;
Cehennemi dünyada buldurdu insafımla vicdanım.

Hatif:
Yeter şair, bu feryadınla incitme melekleri:
öyle ki, herkes kendine neyin lâyık olduğunu bilmeli.

Saadetin ancak adı var, yok saadet;

Eşitliğe dikkat etmemek bizlerde âdet.
Eşitlik olmazsa yar, elbet yok olunur;
Eşitlik şart, eşitlik şart, eşitlik.
Evlilikte rağbet görür denklik;
Önemlidir ancak et pazarında semizlik,
Beni mazur görün baba: Ben almam,
Neme lazım, yamyam gibi kız almam.
Doğduğum günden beri düşünürdüm,
Kendim gibi bir kız ile olayım derdim:
Onu methederken derseniz, işinde usta!
Derim, olur mu yar bana, usta Rus da.

(1905)

Çevirmen: Dr. Fatma Őzkan

(Чыганак/Источник: Abdullah Tukay'in şiirleri. - Çevirmen Dr. Fatma Őzkan. - Türk Kültürünü Araştirma Enstitüsü, 1994).