Җырлар дәфтәре
-
Габдулла Тукай. «Җырлар дәфтәре»
Г.Тукайның Г.Ибраһимов исемендәге Тел, әдәбият һәм сәнгать институты архивында сакланучы җырлар дәфтәре “ҖЫРЛАР ДӘФТӘРЕ” – Уральскидә яшәгән чагында Габдулла Тукайның үз кулы белән төзелгән җырлар...
Укырга -
*** («Биек тә лә тауның башларында...»)
Биек тә лә тауның башларында кодрәт илә кое казылган микән; Бер матурга бәнем күңлем төште, Мокатдәрдә кемгә язылган микән? Ефәк тә лә путал билбавың билләреңне өч кат әйләнсен; Бер матурга бәнем күң...
Укырга -
*** («Сахраларга чыктым кош тотарга...»)
Сахраларга чыктым кош тотарга, кошлар киткән икән Бохарга; Сурәтләрен ясап куяр идем күз алдымда карап тотарга. Базарларга барып ниләр алдың? — Алмаһилар белән гөлмаһи; Әлмәликелкоддус гыйндуллаһи,...
Укырга -
«Агыйдел» көе
(Озын) Агыйделләргә дә басма салдым, баскан гына саен калкадыр; Агыйделнең аръягында калды бәнем дилбегәм; Әй... калмады бәнем дилбегәм, калды нәзекәй билгенәм. Үзем дә, җаныем, гаҗәпләнәм:...
Укырга -
«Җырчы Фәхри» көе
Үстек инде — зур булдык, ат урладык — бур булдык; Ат урлап та тотылмадык, кыз урламай хур булдык. Абзый, безгә яхшы ат кирәк: йә йөгерек, йә юрга; Абзый, безгә дус-иш кирәк: йә гармунчы, йә мулла....
Укырга -
«Сәрмәсән буе» көе
Сәрмәсән дә буе киртләч-киртләч, киртләчләре китәр боз киткәч; Ир балалар кайта берләр киткәч, кыз балалар кайтмый бер киткәч. Авырта да башым, яна йөрәгем, сез дусларны көн дә күрмәсәм; Гомрем дә б...
Укырга -
«Ай, җаный, каласың» көе
Сандугачлар җиргә төшәр сайрый-сайрый җим өчен; Ай, җаный, каласың, әллә озата барасың? Без йөрибез сезнең өчен, сез йөрисез кем өчен? Ай, җаный, каласың, әллә озата барасың? Сандугачка җим бирмис...
Укырга -
«Сасы борын» көе
Җем-җем кара сачеңпе көн дә майлап тарыйсың; Ике күзеңне тутырып инде кемгә карыйсың? Беләзегем сынды диеп сандыкларга ташлама; Бу илләрдән китте диеп башка ярлар башлама. Ач капкасын — гөл бакчасы...
Укырга -
«Ак бүрек» көе
Тау башкайларында асыл таш — төлке балалары тараткан; Ак бүрек — кар кебек; аузы — шикәр, теле — бал кебек. Бәндә теләүләре белән булмай, бер ходаем шулай яраткан; Агын су каршы ага; сөйгән ярың булс...
Укырга -
«Ситдыйк солдат» көе
Егет алай алданмас, кызлар бизәнмәй булмас; Кызлар белән егет барда уен-көлкесез булмас. Француз күлмәк тузмай диләр, җәй буена туза икән; Егет гомре узмай диләр, шулай йөреп уза икән. – Чылдыр-чыл...
Укырга -
«Япон» көе
Гаҗәпләнәм бүз тургайга: басып сайрый курайга; Һич кешегә белдермәймен — зарый кыйлам ходайга. Җаныем, сачең сүтелә ука белән үрсәң дә; Үзең күргән кебек булам кигән киемең күрсәм дә. Кабан күле...
Укырга -
«Бөгелмә» көе
Без барасы юлларның асты кирпеч, өсте таш; Илемә кайтып җәй дә тормыйм, тагы да китә газиз баш. Ишек алдым яшел нарат, бәйләп куйдым пар сары ат; Ходаем бирсә бәңа канат, тормас идем бер сәгать. Бәг...
Укырга -
«Гыйззелбану» көе
Ап-ак, ап-ак күкәйне дә ашамадым тоз белән, тоз белән; Ай-вай, Гыйззелбану, күлмәгең; Кичә көндез кайда йөрдең? Нурлы йөзең күрмәдем. Яшем унҗидегә җитеп, уйнамадым кыз белән, кыз белән; Ай-вай, Гыйз...
Укырга -
«Шомрай» көе
Тәгәрмәчнең бүкәне тәгәрәми микәнни; Безнең болай йөрүләрне дуслар белми микәнни? Яшел крандас, яшь җирән ат, җиксәм дуламас микән; Шул матурга хатлар язсам, укып еламас микән? Йөгреп бардым, сикреп...
Укырга -
«Эстәрле» көе
Безнең чишмә — салкын чишмә, иртә белән туңадыр; Әй... төнлә йөргән яшь егетләр кызлар белән кунадыр. Ач тирәзәң җиләзгә, ки камзулың көязгә; Әй... исмең кушып җырлар идем - фаш буладыр өязгә. Кирт...
Укырга