Иҗат
Фатыйма: Ни өчен син сайрамыйсың, Сандугач? Шат була күңлем минем син сайрагач. Читлегең әйбәт, яныңда бар ашың. Ник күңелсез син болай, бөктең башың? Сандугач: Аһ, минем сайрар җирем урман иде, Анда һәртөрле кызык тулган иде....
Безнең Гали бигрәк тату Кәҗә белән, Менә Кәҗә карап тора тәрәзәдән. Гали аны чирәм белән кунак итә, Кәҗә рәхмәт укый: сакалын селкетә. («Гали белән Кәҗә». — «Күңелле сәхифөләр»дә (1910) 3 нче биттә басылган. Текст шуннан...
Әткәй, әнкәй, мин, апай, әби, бабай һәм бер песи – Безнең өйдә без җидәү: безнең песи — җиденчесе. Бергә ашый, чәй эчә, безнеңлә бергә йоклый ул, Хезмәте дә бар: өйне тычкан явыздан саклый ул. Безнеңлә...
Төнлә берлән бакчада бер аллы-гөлле Күбәләк, Очкалап йөргәндә уйнап, анда-монда чүгәләп, Күрде кырда: бик матур бер әллә нәрсә ялтырый, Нурлана, җем-җем итә йолдыз шикелле, калтырый. Күбәләкнең бер дә чик юк һәр матурга гыйшкына: Тиз генә...
Тырышты бу бала, чын ләззәт алды инде тәхсилдән; Югары булды урны «афәрин»нән һәм дә «тәхсин»нән. Ни кушсаң да укый алды, ни әйтсәң шуны язалды; Балаларның арасында үзенә «имтияз» алды. Беренче кәррә мөмтаз булса бер инсан...
Борын заман бер Ир белән Хатын торган, Тормышлары шактый гына фәкыйрь булган; Асраганнар бер Кәҗә берлә бер Сарык, — Болар булган берсеннән дә берсе арык. Әйтә бер көн Ире: «Кара монда, Хатын! — Үзең...
Көндез эш, кичен эш, Бер минут юк тыныч, Аждаһа-машина! — Карарга куркыныч. Җәһәннәмдәй эссе Кайнаган җиз, бакыр. Эшлидер, тик эшли Эшче мескин, факыр. Аргайгандыр үзе, Саргайгандыр йөзе; Бөкрәйгәндер биле, Нурсызланган күзе. Ул төтен, ул төтен!...
Бер заман бер төшкә килгән Ат белән Арба, Чана; Бу өчәү һәрберсе дә үз тормышыннан зарлана. Арба әйтә: «Җәй көне мин һич тә рәхәт күрмимен: Көн-төне эштә йөрим, һичбер җигелми тормыймын». «Әмма соң бу кыш...
Бик матур бер җәйге көн: өстәл янында бер Сабый Ян тәрәзә каршысында иртәге дәрсен карый. Чын күңел берлән укый ул, кат-кат әйтеп һәр сүзен; Бик озак шунда утырды, бер дә алмастан күзен. Шул чагында бу...
Менә көз барча кырларны вә урманны ялангачлый, Менә ак тун киеп инде күңелсез кыш килә башлый. Игеннәр тулган ындырга, халыкның эшләре беткән, Вә көньякның вакытча безгә килгән кошлары киткән. Урамнарда күңелсезлек, авылда сизлә бер...