Шигырьләр

Күз карашыңда синең дөнья күренде мәңге төн; Киттең эзләп син, аны яктыртмага, идеал утын. Гайрәт иттең, армый-талмый йөрдең ушбу юлда син, Чын сөбатлә алга бардың, бакмый уңга-сулга син. Мин әле хәйран һаман да, белмәдем ни...

Көн туа. Һәр көнне хикмәт, мәгънәдән буш эш күрәм; Күз йомалмыйм төн буе, йомсам — коточкыч төш күрәм. Юк янымда чын кеше, булганда да — мин чит күрәм; Белмәдем капшап, фәкать һәр йөздә кәгазь бит...

(Русчадан мокътәбәс)   Гафу әйлә, кичер мине, Ходам җаным, Бик еш була кәҗәләнеп җылауларым; Кайсы чакта артык шаян булып китеп, Берчак юктан гына ямансылауларым. Кичрелсәче, Тәңрем, бәгърем әти, әни, Дәү әнием, апайларым, бабай, әби; Хозурыңда...

Һәрбер имам бездә койрык булган чакта, Койрык сүзе безгә бойрык булган чакта, — — Фәлән сәләф фәлән әйткән, фәлән бул, — дип, Җаһил мулла әмер бойрып торган чакта, — Чыкты, ахры, бездән дә бер бөтен...

Сабит алты яшендә, инде гакълы башында; Ялгыз, иркә бала ул әткәләре кашында. Шуңа күрә шаян ул, бик күп уйный, наян ул; Күңеллелек, көлкеләр таба әллә каян ул. Фәһме үткен, ул зирәк, андый балалар сирәк; Һәрбер...

Номерың матур булса – күсе булгай, Һәр матурда начар якның берсе булгай; Ансы булып җитмәсә дә – монсы булгай, — Андин җыртык, мондин җыртык туннарым бар. Бер адәмнең чын дошманы күсе булгай, Икенчесен йөдәтүче кеше...

Мәдрәсә дип нәрсәдер асрый агайлар җилкәсе, Нәкъ эче азган мөрид, мәҗнүн ишаннар хилкасе. Чәйниләр монда җирәнгеч әллә нинди мөһмәлят,   Яшь гомерләр мөһмәлят чәйнәп була  монда һәлак. Кайсысы «кәптеркү» ди, һәм кайсысы «каптырку» ди; Чорт...

Бу сәнә ачлык җыланы чын халык бәгърен ашый! Кит, китап!* Сабрит дип әйтмә, ул халык көчен ашый! *Коръән күздә тотыла. Сәна — ел. Сабрит — сабыр ит. («Бәет». — «Ялт-йолт»ның 1912 елгы 35 нче (11...

*** Читтәге бик күп өяздә, күр, авыллар яктыра, Пар, тату йолдыз кеби, школ белән мәктәп тора. Бу ике дуст, берсенә чөнки аларның берсе тиң, Бертигез тәгълимнәре дә: берсе — дөнья, берсе — дин. Ва әсәф!...

***   Җырласаң да, җегет, ачы җырлар Уяу җаткан кызлар җокласын; Тәрәзәләр ачтым, гөлләр сачтым, Асыл кошлар килеп чүпләсен.     (*** («Җырласаң да, җегет, ачы җырла…»). — «Ялт-йолт»ның 1912 елгы 35 нче (11 март)...